Καλή σχολική χρονιά!
Eυχόμενη σε όλους καλή και δημιουργική σχολική χρονιά, ανάρτησα μία πρόταση για ένα σχέδιο Προγραμματισμού ύλης των τριών τάξεων του Γυμνασίου. Ο τρόπος που αναρτήθηκαν είναι λίγο περίπλοκος και ίσως δυσκολοδιάβαστος. Για όποιον θελήσει την ευκρινέστερη διατύπωσή του σε κανονικό word με τρεις στήλες διακριτές και ευκολοδιάβαστες, μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μου να του τα στείλω.

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-09


Ενδεικτικά για τον προγραμματισμό της ύλης πάρθηκαν ως δεδομένα τα παρακάτω:
Το μάθημα αφορά την ημέρα Τετάρτη κάθε εβδομάδας και για κάθε τάξη.
Σύμφωνα με τις ημερομηνίες που προκύπτουν, το πρώτο τρίμηνο (λήξη 30-11) περιλαμβάνει 11 μαθήματα, το δεύτερο τρίμηνο (λήξη 28-02) περιλαμβάνει 10 μαθήματα και το τρίτο τρίμηνο (λήξη 18-05) περιλαμβάνει 8 μαθήματα.
Για κάθε προγραμματισμό υπολογίστε + - δύο ή τρία μαθήματα που πιθανόν να χαθούν.
Για όποια διευκρίνιση ως προς τον προγραμματισμό, τη σύνθεση της ύλης, αλλά και την εκφώνηση κάποιων ασκήσεων, μπορείτε να με καλέσετε στο τηλέφωνο.
Επίσης, σας γνωστοποιώ ότι ο προγραμματισμός που σας αποστέλλω θα αναρτηθεί και στο http://tehnikaiekpaideusi.blogspot.com για όποιον από τους συναδέλφους θελήσει να το συμβουλευτεί.
Οι αριθμοί αντιστοιχούν σε μαθήματα. Μπορείτε να τοποθετήσετε εκεί ημερομηνίες.
Οι συντομογραφίες
Β.Μ. = Βιβλίο Μαθητή
Τ.Α.= Τετράδιο Ασκήσεων
Ο.π.= όπως πριν

Οι ασκήσεις του Κυβισμού που χρησιμοποιώ στον προγραμματισμό της Γ΄ τάξης είναι από το βιβλίο του Τάσου Μουζάκη.

Α΄ ΤΑΞΗ
Α΄ΤΡΙΜΗΝΟ

Αρ.μαθ/
μάτων ή ημερ/νία --- Ενότητα --- Ασκηση
1. Παράδοση υλικών (Μπλοκ Νο 4, Μαρκαδόροι και/ή τέμπερες, μολύβια, χάρακας κλπ.επίσης εξηγούμε ότι θα χρειαστούμε χαρτιά από περιοδικά κλπ. διότι θα κάνουμε στο β΄τρίμηνο collage).Εισαγωγή στο μάθημα, Μιλώντας για το χρώμα Β.Μ.σελ.17,18,19,20,21
2. Αρχές χρωματολογίας, Β.Μ.σελ.22. Ασκηση:στο μπλοκ σχεδιάζουμε τα βασικά χρώματα στο τετράγωνο, τρίγωνο και κύκλο ή Aσκηση:από Τ.Α. σελ.6 και 8
3-4. -συνέχεια ενότητας- Aσκηση:Τοπίο (θάλασσα, ουρανός, βουνά, τρία δέντρα, ένα καράβι) μόνο με τα τρία βασικά χρώματα
5-6. -συνέχεια ενότητας- Aσκηση:Αφηρημένο θέμα (ατέρμονη γραμμή σε όλο το φύλλο του μπλοκ πχ.Β.Μ.σελ.18,εικ.33) χρωματισμένο μόνο με συμπληρωματικά
7-8. Θερμά-Ψυχρά χρώματα, Β.Μ.σελ.26,27,28. Aσκηση: Διπλό τοπίο, Χειμώνας-Καλοκαίρι, Τ.Α. σελ.8
9. Τεστ Αξιολόγησης.Aσκηση: Ασκηση 3 από Τ.Α. σελ.6. Αντί για χαρτί ζητείστε να κάνουν μία κίνηση-χειρονομία(μουντζούρα)με το μολύβι. Ζητάμε να χρωματίσουν με βασικά και ένα συμπληρωματικό.
10-11. Το αφαιρετικό και το αφηρημένο, συζήτηση για το Ωραίο, Β.Μ. σελ 12,13,14-16
(στο τέλος του μαθήματος ειδοποιούμε τα παιδιά να φέρουν χαρτιά από περιοδικά, κόλλα, ψαλίδι, για να αρχίσουμε στο επόμενο τρίμηνο collage). Aσκηση:Τ.Α. σελ.10, άσκηση 1, κεφάλι με ατέρμονη γραμμή (συγκρίνω με Β.Μ.σελ16 εικ.29) χρωματίζουν με συμπληρωματικά και ένα βασικό.
Β΄ΤΡΙΜΗΝΟ
1. O ζωγραφικός χώρος Β.Μ.σελ.29. Ασκηση: ζητάμε να ρίξουν πάνω στο χαρτί του μπλοκ ό,τι είναι στο θρανίο (γόμα, ξύστρα, χάρακας, μολύβια). Αναζητούν την καλύτερη σύνθεση, τα σχεδιάζουν, και τα χρωματίζουν με όλα τα χρώματα.
2-3. Η σύνθεση Β.Μ. σελ.30,31
Η οπτική ζυγαριά Β.Μ.σελ34. Ασκηση:Κόβουν χαρτιά και ό.π. τα ρίχνουν πάνω στο χαρτί του μπλοκ και αναζητούν την καλύτερη συνθετικά θέση.(επειδή είναι η περίοδος των Αποκρέω, την ασκηση μπορούμε να παραλλάξουμε ζητώντας να κάνουν σύνθεση με χαρτιά κομμένα οβάλ και τα μετατρέπουν σε μάσκες)
4-5. Ο ρυθμός Β.Μ. σελ.32,33. Aσκηση: με collage, κάνναβος, όπως Β.Μ.σελ.34, εικ.76
6. Τεστ αξιολόγησης. Aσκηση:Ασκηση με collage από Τ.Α. σελ 13, ασκηση εικ.24
7-8. Συνθέτοντας με χαρτιά σαν ψηφιδωτό. Aσκηση:από Τ.Α. σελ 12, στο μπλοκ
9-10. Συνθέτοντας με μεγάλα κομμάτια χαρτί και/η παίρνοντας έτοιμα στοιχεία από τα περιοδικά. Aσκηση: Τοπίο ή Νεκρή Φύση
Γ΄ΤΡΊΜΗΝΟ
1-2. -Συνέχεια ενότητας Σύνθεση- Aσκηση: από Τ.Α. σελ.16, κολλάμε στο κέντρο του φύλλου του μπλοκ μία εικόνα και συμπληρώνουμε με χρώμα ή ξανά collage τη συνέχεια όπως η φαναζόμαστε. Επι τη ευκαιρία συζητάμε και την άσκηση της εικ. 36 στην ίδια σελίδα
3-4. Σχέδιο με βάθος, Β.Μ. σελ.42. Ασκηση: Το περίπτερο. Collage ή μικτή τεχνική
5-6. -συνέχεια ενότητας- Β.Μ. σελ.43,44. Ασκηση: Κοιτώντας μέσα από το ανοιχτό παράθυρο ή Aσκηση: γυάλα με ψάρια πάνω στο τραπέζι μπροστά από το ανοιχτό παράθυρο βλ.Β.Μ.σελ.43, εικ.107 και 108
7-8. -συνέχεια ενότητας- Aσκηση:Ο Βυθός, μικτή τεχνική, βλ. και Τ.Α. σελ 9 εικ.8 και 9


ΟΡΟΙ ΠΟΥ ΕΠΙΔΙΩΚΟΥΜΕ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΔΙΔΑΧΘΕΙ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ
Ιμπρεσιονισμός
Εξπρεσιονισμός
Αναπαραστατικό
Αφαιρετικό

Β΄ ΤΑΞΗ
Α΄ΤΡΙΜΗΝΟ
Την ύλη οργανώνω από το βιβλίο της Α΄Τάξης και της Γ΄τάξης
Αρ.μαθ/
μάτων ή
ημερ/νία -- Ενότητα -- Ασκηση
1. Παράδοση υλικών (Μπλοκ Νο 4, μολύβια 2Β,4Β, λαδοπαστέλ), Εισαγωγή στο μάθημα, Είδη γραμμών. Οι μαθητές αντιγράφουν ό,τι κάνουμε στον πίνακα για να το μεταφέρουν στο μπλοκ τους
2. Σχέδιο για όλους Β.Μ. σελ 38. Ασκηση: σχεδίαση με μονοκοντιλιά και χωρίς να βλέπουν στο χαρτί, σχεδίου που έχουμε κάνει στον πίνακα πχ.μπουκάλι και φρούτο και ποτήρι
3. -συνέχεια ενότητας- Οι μαθητές πριν χρωματίσουν τη σύνθεση της προηγούμενης άσκησης, εξασκούνται στο πίσω φύλλο του μπλοκ με τα λαδοπαστέλ για να καταλάβουν τον τρόπο που αναμιγνύονται.
4-5. Το βάθος, το τρισδιάστατο, τα μεγάθη, μπροστά-πίσω-μεγάλο μικρό Β.Μ. σελ.42-47-49. Ασκηση: σχεδιάζω το χέρι μου όπως κρατάει το μολύβι, βλ.Β.Μ.σελ 49, Σχεδιάζω §1
6-7. Συγκρίσεις, μετρήσεις Β.Μ.σελ.50-51. Ασκηση: κύλινδρος, κώνος, σφαίρα-ή μπουκάλι, κύπελλο, φρούτο όπως Β.Μ.σελ 51, εικ.132// βλέπε και βιβλίο Γ΄ταξης Β.Μ. σελ.24
8. -συνέχεια ενότητας- Φωτοσκίαση, Β.Μ. σελ.52-53. Aσκηση: Απόδοση του παραπάνω θέματος με φως και σκιά (μολύβι) ή λαδοπαστέλ, ένα χρώμα συν άσπρο και μαύρο
9. Τεστ αξιολόγησης. Aσκηση:Τοπίο με φως και σκιά βλ Β.Μ. σελ.42 και 43 εικ. 100,101 και 105,106. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η άσκηση 2 στο Τ.Α. σελ 18
10-11. -Φωτοσκίαση συνέχεια- Aσκηση:Νεκρή Φύση, με μονοτονικότητα ή με χρώμα, βλ παραδειγμα Β.Μ. σελ 53, εικ.136

Β΄ΤΡΙΜΗΝΟ
1-2. Προσωπογραφία, Β.Μ. σελ 58,59,60-- βλέπε και βιβλίο Γ΄τάξης, Β.Μ. σελ.21 εικ.14 και σελ.22 εικ.15,16,17 και σελ.25 εικ.28,29,30. Ασκηση: Αυτοπροσωπογραφία όπως Β.Μ.σελ. 58,59 εικ.152 και 153 και σελ.60 εικ.157.
3-4. Πολλαπλά πορτραίτα, ανθρώπινες εκφράσεις, παραπομπή και στην Ποπ αρτ, Β.Μ. σελ.66 εικ.176—βλέπε και Βιβλίο Γ΄τάξης Β.Μ. σελ 73, εικ. 30,34. Ασκηση: Πολλαπλά πορτραίτα, σε κάνναβο, λαδοπαστέλ, όπως Β.Μ. σελ.66 εικ.176.
Παραλαγή του θέματος είναι να φωτογραφηθούν οι μαθητές, να φέρουν τα πορτραίτα τους σε φωτοτυπία Α4 και να ζωγραφίσουν ο ένας τον άλλον.
5-6. Οι Μάσκες, μεταμορφώσεις. Ασκηση: T.A. σελ 25 ή θέμα:
Εγώ και οι Μάσκες
7. Τεστ αξιολόγησης. Aσκηση:Τ.Α. σελ 26
ή Aσκηση:Τ.Α. σελ 29, χρησιμοποιώντας ένα χρώμα λαδοπαστέλ συν άσπρο και μαύρο
8-9. Εισαγωγή στον Εξπρεσιονισμό
Βιβλίο Γ΄Ταξης, Β.Μ.σελ 21. Aσκηση:Τοπίο όπως Βιβλίο Γ΄τάξης Β.Μ. σελ 21 εικ. 11
10. -συνέχεια ενότητας-
Γ΄ΤΡΊΜΗΝΟ
1-2. Πωλ Σεζάν, βιβλίο Γ΄τάξης, Β.Μ. σελ.40, εικ.2. Αναφορά στον όρο Μετα-ιμπρεσιονισμός. Ασκηση: Νεκρή Φύση με λαδοπαστέλ
3-4. -συνέχεια ενότητας- Ασκηση: Βάζο με λουλούδια πάνω σε τραπέζι με λαδοπαστέλ
5-6. -συνέχεια ενότητας- Ασκηση: Ο χορός της Ανοιξης, βλ. βιβλίο Γ΄τάξης, Β.Μ. σελ. 35, εικ. 16, Ματίς
7-8. -συνέχεια ενότητας-
Γίνεται μία πρώτη αναφορά στον κυβισμό, βιβλίο Γ΄τάξης, Β.Μ. σελ 88, εικ. 1. Ασκηση: Εγώ και το χωριό (παραπομπή στο έργο του Σαγκάλ)
Ή Aσκηση:Σπίτια στο Εστάκ, βιβλίο Γ΄τάξης, Β.Μ. σελ.88, εικ 1


ΟΡΟΙ ΣΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΕΧΟΥΜΕ ΑΝΑΦΕΡΘΕΙ
Εξπρεσιονισμός
Μετα-Ιμπρεσιονισμός
Ποπ-Αρτ
Ίσως Κυβισμός

Γ΄ ΤΑΞΗ
Α΄ΤΡΙΜΗΝΟ

Αρ.μαθ/
μάτων ή
ημερ/νία -- Ενότητα -- Ασκηση
1. Παράδοση υλικών (Μπλοκ Νο 4, μολύβια 2Β,4Β, χάρακας, καμπυλόγραμμο, στυλομαρκαδόροι 0,1 και 0,5, μαρκαδόρος χονρός μαύρος και κόκκινος), Εισαγωγή στο μάθημα. Μιλάμε ξανά για το φως και τις σκιές, σχεδιάζουμε στον πίνακα πώς πέφτουν οι σκιές στα αντικείμενα, ζητάμε από τους μαθητές να σχεδιάσουν στο πρόχειρο και να τα μεταφέρουν μετά στο μπλοκ τους.
2. Φωτα και σκιές, Β.Μ. σελ 12. Ασκηση: Toνική αρμονία, τονική αντίθεση: Χωρίζουν το χαρτί στη μέση ή στα τέσσερα και με γεωμετρικά αφαιρετικά σχήματα αποδίδουν τους τόνους όπως Τ.Α. σελ.7
3-4. Τόνοι του Γκρί, από το άσπρο στο μαύρο. Ασκηση : 3 στήλες με 9 χωρίσματα η κάθε μία (3χ27εκ.). Στη μία αποδίδονται τα γκρίζα με μολύβι, στη δεύτερη με στιλομαρκαδοράκι 0,5, στην τρίτη με στιλομαρκαδοράκι 0,5 και κουκίδες.
5-6. Κάνναβος για απόδοση εντάσεων με τόνους και γραφισμούς. Ασκηση: τετράγωνο 25χ25εκ., χωρισμένο σε τετράγωνα ανα 5 εκ. Στιλομαρκαδοράκι 0,1 και 0,5. Πλαίσιο με χοντρό μαρκαδόρο
7-8. Κυβισμός. Β.Μ. σελ. 19 εικ.6. Ασκηση: Από τη μία άκρη του μπλοκ ως την άλλη, σχεδιάζω με χάρακα 3 τεθλασμένες που στριφογυρίζουν όσες φορές θέλω μέσα στο χαρτί. Αυτές τέμνονται ή δεν τέμνονται. Επάνω από αυτές σχεδιάζω μπυκάλι και 3 φρούτα πάνω σε τραπέζι. Οπου οι γραμμές τους συναντούν τις αρχικές τεθλασμένες μετακινούνται προς τα πάνω ή προς τα κάτω (δηλ. σπάνε). Τα σχήματα που προκύπτουν γεμίζουν με γραμμές και καμπύλες, χρησιμοποιώντας χάρακα και καμπυλόγραμμο. Στιλομαρκαδοράκι 0,5 και 0,1. Εντάσεις με το μαύρο χοντρό μαρκαδόρο.
9. Τεστ αξιολόγησης. Aσκηση:Τ.Α. σελ. 7 με την παραλλαγή όλα τα σχήματα να είναι σχεδιασμένα με χάρακα και καμπυλόγραμμο και να γεμίσουν με γραφισμούς (κουκίδες, παύλες, /,>, ψευδογράμματα ىکص, ) με στιλομαρκαδοράκι 01,05. Προαιρετικά μπορούν να χρησιμοποιήσουν και ένα κόκκινο.Το πλαίσιο τονίζεται με χοντρό μαύρο μαρκαδόρο.
10-11. Κυβισμός συνέχεια-
Γίνεται αναφορά στον τρόπο που ο κυβισμός προσπαθεί να δει τα πράγματα από πολλές πλευρές ταυτόχρονα. Μιλάμε για τον τρόπο με τον οποίο ο ανθρώπινος νους συγκρατεί αποσπάσματα της πραγματικότητας και μετά τα συνθέτει σε μία ενιαία εικόνα. Δίνουμε το παράδειγμα:είμαστε μέσα στο λεωφορείο που τρέχει, κοιτάμε από το παράθυρο, παρατηρούμε μία γυναίκα με κόκκινο παλτώ, μία πινακίδα με έντονα γράμματα, ένα μπαλκόνι που κρέμονται ασπρόρουχα κλπ. Ασκηση: Η Πόλη. Στο 1/3 του χαρτιού του μπλοκ φέρνω ευθεία. Πάνω από αυτήν σχεδιάζω μία πόλη. Κάτω, φέρνω 3 οριζόντιες όχι παράλληλες που δεν τέμνονται, και 3 κάθετες όχι παράλληλες που δεν τέμνονται. Μέσα στα τμήματα που δημιουργούται σχεδιάζω αρχιτεκτονικά αποσπάσματα σπιτιών, τμήματα δρόμων κλπ. (κάθε απόσπασμα καταλαμβάνει ολόκληρο το χώρο σαν να ήταν μία κομμένη φωτογραφία). Το θέμα σχεδιάζεται με μολύβι. Υστερα, περνιέται όλο με τα στιλομαρκαδοράκια. Αν θέλουμε μαυρίζουμε τις βασικές γραμμές. Το πλαίσιο πάντα με το μαύρο χοντρό μαρκαδόρο


Β΄ΤΡΙΜΗΝΟ
1-2. Κυβιστικό πορτραίτο βλ. ξανά Β.Μ. σελ. 19 εικ.6, σελ. 88 εικ.2. Ασκηση: Σχεδιάζω με το χάρακα στο χαρτί του μπλοκ 3 τεθλασμένες από τη μία άκρη ως την άλλη που στριφογυρίζουν όσες φορές θέλω και μπλέκονται όσες φορές θέλω. Από πάνω, σχεδιάζω ένα πρόσωπο με το λαιμό και τους ώμους. Οπου οι γραμμές του πορτραίτου συναντούν τις τεθλασμένες μετακινούνται λίγο προς τα πάνω ή λίγο προς τα κάτω (=σπάνε). Τα τμήματα γεμίζουν με τόνους και γραμμές ή απλώς περνιούνται με τα στιλομαρκαδοράκια 0,1 και 0,5. Το πλαίσιο, πάντα, τονίζεται με το μαύρο χοντρό μαρκαδόρο.
3-4. Επιστροφή στην αναπαράσταση,
Β.Μ. σελ. 23 εικ. 20. βλ. και σελ.24 εικ. 26. Μιλάμε και για τα άλλα έργα στη σελίδα 23 και για τη θεματολογία αυτών των πιστών αναπαραστάσεων. Ασκηση: Προσπαθείστε να αποδώσετε με ανάλογο τρόπο με την εικ. 20 στη σελ.23 στο Β.Μ., μία Νεκρή φύση: καλάθι με φρούτα πάνω σε τραπέζι.
5-6. Απόδοση χώρου με προοπτική Β.Μ. σελ 18,19,26. Βλέπε και βιβλίο Α΄Τάξης, Β.Μ. σελ.44,45. Ασκηση: Δανείζομαι την άσκηση από το Β.Μ. της Α΄τάξης, σελ 44 §1: Παραλλάσσοντας την κλίμακα των μορφών που θα εντάξω, εισάγω την τάξη στον Σουρεαλισμό. Ζητάμε να παρατηρήσουν στο Β.Μ.σελ.48 την εικ.29, τον αντίχειρα του Σεζάρ.
7. Τεστ Αξιολόγησης. Ασκηση: Aρχαίο Μνημείο σε τοπίο, βλέπε Β.Μ. σελ.27 εικ. 6 και σελ.13 εικ.13. Απόδοση θέματος με στιλομαρκαδοράκι 0,1 και 0,5. Το πλαίσιο τονίζεται με το μαύρο χοντρό μαρκαδόρο.
8-9. Κίνηση -ένταση -δυναμική, Β.Μ. σελ.32,33,36,37. Ασκηση: Aποδίδω σκύλο που τρέχει ή δίνω την εντύπωση μεγάλης έντασης στο χαρτί.
10. Σημείο Γραμμή Σχήμα στην επιφάνεια. Β.Μ. σελ.41,42,43. Ασκηση: Χωρίζουμε το χαρτί του μπλοκ σε 6 μικρά τμήματα και κάνουμε μικρές ασκήσεις όπως στο Β.Μ. σελ. 42 και 43 με τα στιλομαρκαδοράκια. Τονίζουμε τα πλαίσια με μαύρο χοντρό μαρκαδόρο.
Γ΄ΤΡΊΜΗΝΟ
1-2. Συνεχίζοντας για τη Σύνθεση Β.Μ.σελ.47,48, Μιλάμε για Μανιερισμό και Θεοτοκόπουλο, για Μπαρόκ και Ρούμπενς, για Μετα Ιμπρεσιονισμό και Σεζάν σελ. 47. Ασκηση: Β.Μ. σελ 49 εργασία 5, για την ιεράρχηση των στοιχείων με βάση το μήνυμα που θέλουμε να μεταδώσουμε
3-4. Εισαγωγή στη Γραφιστική σχεδίαση, Β.Μ. σελ 50, 51,52. Ασκηση: Β.Μ. σελ 53, γράμματα, εντάσεις και μηνύματα. Οι μαθητές γράφουν σε κύκλο, ή σε έλλειψη ή σε άλλο αφηρημένο σχήμα το όνομά τους σαν σε γκράφιτι.
5. Νταντά και Σουρεαλισμός, Β.Μ. σελ.88, Οπτική ποίηση. Φέρνουμε στην τάξη σε ένα σακκουλάκι, κομμένες λέξεις από εφημερίδες και περιοδικά. Ζητάμε από τους μαθητές να τραβήξουν στην τύχη χαρτάκια-λέξεις που τοποθετούν και κολλούν στο χαρτί με την τυχαία σειρά που επιλλέγονται. Μιλάμε για το α-λογο του Νταντά. Ασκηση: Zητάμε από τους μαθητές να κάνουν το ίδιο στο σπίτι τους. Συζητάμε πάλι τη σημασία της αυξομείωσης των μεγεθών των γραμμάτων.
6. Σουρεαλισμός. Ζητάμε να πάρουν στα χέρια τους στιλό και χαρτι και να αρχίσουν να γράφουν αυτόματα. Εξηγούμε την αυτόματη γραφή και γιατί την χρησιμοποίησε ο Σουρεαλισμός. Ασκηση: Αντιγράφουν στο μπλοκ τα σουρεαλιστικά τους ποιήματα που έγραψαν με τη μέθοδο της αυτόματης γραφής, αυξομειώνοντας τα μεγέθη και την ένταση των γραμμάτων για να προσδώσουν ήχο ή μήνυμα-σημασία στην εικόνα-ποίημα, λογικό ή παρά-λογο.
7-8. Δημιουργία Αφίσσας, Β.Μ. σελ.55. Ασκηση: Με όλα τα προηγούμενα στοιχεία, δημιουργούν αφίσα για καλό καλοκαίρι, για μία ροκ συναυλία, για τις εξετάσεις που έρχονται, για το τέλος των γυμνασιακών τους χρόνων.

ΟΡΟΙ ΣΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΕΧΟΥΜΕ ΑΝΑΦΕΡΘΕΙ
Κυβισμός
Μετα-Ιμπρεσιονισμός
Ποπ-Αρτ
Ντανταισμός
Σουρεαλισμός
Αρτε Ποβερα

Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της ένωσης καθηγητών καλλιτεχνικών μαθημάτων

http://www.art-teachers.com/

Χτίζοντας ένα μάθημα τέχνης
Σε αυτές τις σημειώσεις παρουσιάζεται ένας γενικός οδηγός για τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να χτίσουμε ένα μάθημα τέχνης.
Γενικώς, τα μαθήματα οργανώνονται από την αρχή της χρονιάς.
Αν είμαστε τυχεροί, έχουμε, κατά μέσο όρο, 25 μαθήματα να διδάξουμε.
Καθώς τα οργανώνουμε και τα σχεδιάζουμε λαμβάνουμε υπόψιν ποια κεφάλαια των βιβλίων των Εικαστικών θα αξιοποιηθούν, σε ποιες σελίδες αναφέρονται τα κομμάτια της θεωρίας ή των ασκήσεων που θέλουμε να διδάξουμε και ειδοποιούμε εγκαίρως τους μαθητές για το τι πρέπει να φέρουν (βιβλίο ή μπλοκ ή κάποια συγκεκριμένα υλικά) για το επόμενο ή μεθεπόμενο μάθημα.

Μία βασική οδηγία είναι οι ασκήσεις να απορρέουν η μία από την άλλη.

Βήμα 1:
Ο σκοπός του μαθήματος
Η δημιουργία στόχων
Πρώτα θέτουμε τους στόχους ή σκοπούς του μαθήματος. Όσο πιο συγκεκριμένος είναι ο στόχος τόσο το καλύτερο. Κάθε στόχος καλό είναι να περιγράφει μία συγκεκριμένη δεξιότητα, ή μία συγκεκριμένη δραστηριότητα μέσα στην ώρα του μαθήματος, να είναι μετρήσιμος και να στηρίζεται σε έναν ή σε περισσότερους στόχους, έτσι όπως περιγράφονται στους άξονες του ΑΠΣ, στο φύλλο της κυβερνήσεως. Θέστε έναν και όχι παραπάνω από τρεις στόχους για κάθε μάθημα έτσι ώστε οι μαθητές να εστιάζουν στη δραστηριότητα, να αφομοιώνουν το αντικείμενο μελέτης που τους θέσατε και να ενδυναμώνουν τις δεξιότητές τους.
Βήμα 2:
Ο προσδιορισμός δραστηριοτήτων που θα υποστηρίξουν τους στόχους σας.
Προσδιορίστε μία δραστηριότητα ή δύο για να διδαχθούν οι δεξιότητες και οι έννοιες που θα εξυπηρετήσουν τους στόχους σας. Οι ιδέες και οι δραστηριότητες πρέπει να είναι ανάλογες με τις ηλικίες των παιδιών και τις τάξεις τους (μία δραστηριότητα που τίθεται στην Α΄ τάξη μπορεί να επαναληφθεί στην Β΄ ή στην Γ΄ τάξη με διαφορετικό βαθμό δυσκολίας. Στα βιβλία των Εικαστικών της Α΄ και της Γ΄ τάξης υπάρχουν ανάλογα ή ίδια θέματα που εξετάζονται με διαφορετικό τρόπο. Αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί κατάλληλα).

Παράδειγμα:
Στόχος του μαθήματος
Οι μαθητές ερευνούν τη ζωή και το έργο ενός καλλιτέχνη και σκέφτονται για την «πρόθεση» του καλλιτέχνη κατά τη δημιουργία του έργου του. Σκοπός μας είναι να διδάξουμε ότι στην τέχνη η επιλογή τόσο του θέματος όσο και των υλικών είναι μία συνειδητή πράξη που ο καλλιτέχνης ελέγχει από την αρχή ως το τέλος της δημιουργίας του έργου.
Δραστηριότητα
Οι μαθητές διαβάζουν πληροφορίες για τη ζωή ενός καλλιτέχνη και κοιτάζουν και άλλα έργα του ιδίου καλλιτέχνη. Χρησιμοποιούν τις πληροφορίες που έμαθαν από αυτή την έρευνα και αρχίζουν να σκέφτονται και να συζητούν τους λόγους που έκαναν τον καλλιτέχνη να χρησιμοποιήσει τα συγκεκριμένα στοιχεία στο έργο του.

Παράδειγμα: Οι μαθητές μελετούν το έργο του Μονέ.



Claude Monet, Θημωνιές, , Χειμώνας,, Πρωινό, 1891




Με μεθοδευμένες ερωτήσεις (και με αναφορά σε σελίδες των βιβλίων της Α΄ τάξης ή της Γ΄τάξης -ανάλογα με την τάξη με την οποία θέλουμε να δουλέψουμε- που διαπραγματεύονται τα φώτα και τις σκιές ή το χρώμα ή τον Ιμπρεσιονισμό), θα ανακαλύψουν ότι το έργο είναι μέρος μίας ολόκληρης σειράς που ο ζωγράφος ζωγράφισε σε διαφορετικές εποχές και σε διαφορετικές ώρες της μέρας. Μία τέτοια πληροφορία βοηθά τους μαθητές να σκεφτούν για τον τρόπο με τον οποίο ο καλλιτέχνης θέλησε να μελετήσει το χρώμα, τη γραμμή και το φως σε αυτό το έργο.

Βήμα 3:
Προσδιορισμός Κριτηρίων Αξιολόγησης
Τα κριτήρια αξιολόγησης έχουν να κάνουν με το αποτέλεσμα. Οι στόχοι που στην αρχή θέσαμε θέλαμε να πετύχουν. Είναι στο τέλος της εργασίας που θα το διαπιστώσουμε.
Προσδοκώμενο αποτέλεσμα
Προσδιορισμός των κριτηρίων του αποτελέσματος-
Τα κριτήρια πρέπει να είναι αυτά που θα μας επιτρέψουν να αναγνωρίσουμε αν οι μαθητές πέτυχαν τους στόχους που είχαμε θέσει. Κάθε κριτήριο πρέπει να περιγράφει τα αποτελέσματα που περιμέναμε από κάθε μαθητή που θα πετύχαινε τους στόχους. Τα κριτήρια πρέπει να είναι εύκολα μετρήσιμα.

Παράδειγμα:
Στόχος του μαθήματος
Οι μαθητές ερευνούν τη ζωή και το έργο ενός καλλιτέχνη και μαθαίνουν να σκέφτονται για το τι είναι πρόθεση του καλλιτέχνη, πώς και γιατί επιλέγει αυτό ή εκείνο σε ένα συγκεκριμένο έργο.
Προσδοκώμενο Αποτέλεσμα -Κριτήριο Αξιολόγησης
Οι μαθητές μπορούν να οργανώσουν μία σκέψη –μία θεωρία- επάνω στο γιατί ένα στοιχείο (ή μία τεχνική ή ένα χρώμα ή μία εικόνα κλπ) περιλαμβάνεται σε ένα έργο και να υποστηρίξουν τη σκέψη τους με πληροφορίες που θα αντλήσουν είτε από τη βιογραφία του καλλιτέχνη είτε από άλλα έργα του ίδιου καλλιτέχνη.

Βήμα 4:
Γράφουμε τα βήματα του μαθήματος
Τώρα πρέπει να οργανώσουμε τις λεπτομέρειες, τα βήματα δηλαδή που πρέπει να ακολουθηθούν για να διδάξουμε τους στόχους ή τις δεξιότητες που θέσαμε. Τώρα γνωρίζουμε ακριβώς ποιο στόχο έχουμε και ποιο θέλουμε να είναι το αποτέλεσμα που προσδοκούμε (τα κριτήρια αξιολόγησης).

Σημείωση: Ως παράδειγμα εδώ, παρουσιάστηκε ένα θεωρητικό θέμα για να δουλευτεί σε ένα μάθημα. Το μάθημα που θα μπορούσε να έπεται, το επόμενο μάθημα, ή καλύτερα, ο επόμενος Σκοπός Μαθήματος, θα μπορούσε να είναι η αξιοποίηση αυτής της γνώσης στον τρόπο με τον οποία ο μαθητής δημιουργεί το δικό του έργο. Στόχος μας δηλαδή να είναι, ο μαθητής να αναπτύξει (ή να συνειδητοποιήσει) τη δική του «πρόθεση», στο δικό του έργο, και με ανάλογο τρόπο, να του ζητήσουμε να αναζητήσει τα στοιχεία που υποστηρίζουν αυτή του την επιλογή, φέρνοντας παραδείγματα από τα προσχέδιά του ή, ενδεχομένως, και από άλλα έργα του.

Ελπίζοντας ότι και άλλοι θα μοιραστούν τις ιστοσελίδες τους μαζί μας, επισκεφθείτε τις ιστοσελίδες του Αναστάση Στρατουδάκη, απο το Αίγιο.
web-site: http://users.ach.sch.gr/Stratoudakis
photo page: http://cid-c8e4afd67133fae7.spaces.live.com/photos/
blog: http://cid-c8e4afd67133fae7.spaces.live.com

Θα αναφερθώ στους τρόπους προσέγγισης ενός εικαστικού θέματος.
Εχουμε δύο τρόπους για να θέσουμε ένα "πρόβλημα". Ο ένας, επιβάλει τη λύση του προβλήματος. Ο άλλος τρόπος ανοίγει το δρόμο στη διερεύνηση.
Ας πάρουμε για παράδειγμα ότι:
Στόχος του εικαστικού "προβλήματος" είναι "η αναπαράσταση της κίνησης".
Πώς μπορούμε να εκφωνήσουμε το θέμα μας;
1ος τρόπος: -Aναπαραστήστε ένα ζώο την ώρα που το σκάει. Αποδώστε την κίνησή του, αναζητώντας τα στοιχεία εκείνα που θα αποδώσουν καλύτερα το θέμα με το πινέλο σας.
2ος τρόπος: -Φανταστείτε ότι χοροπηδάτε πάνω σε ένα τραμπολίνο. Ζωγραφίστε αυτό που είδατε πηδώντας.
Είναι θεμελιώδες να έχουμε σκεφτεί απο πριν ποιο ερώτημα ή ποιά ερωτήματα θέλουμε να δημιουργηθούν στους μαθητές. ΄Οταν ξέρουμε απο πριν το στόχο, διατυπώνουμε με ανάλογο τρόπο το θέμα στους μαθητές. Επίσης είναι πολύ σημαντικό να μετακινηθούμε απο τη λέξη "πρόβλημα" στη λέξη "ερώτημα", γιατί στις πλαστικές τέχνες είναι η επανεξέταση των ερωτημάτων, η νέα δηλαδή οπτική γωνία, που γεννάει καινούριους προβληματισμούς.

Και μερικές ακόμα σελίδες στο διαδίκτυο
www.getty.edu/museum
www.smithsonianeducation.org
www.moma.org