Τρίτη 17 Μαρτίου 2015

Μανιερισμός

Παρμιτζιανίνο (Francesco Mazzola, ο επονομαζόμενος Parmigianino, 1503–1540), Η Παναγία με το μακρύ λαιμό (1535), λάδι σε ξύλο, Φλωρεντία, Ουφίτσι. 



Το έργο του Παρμιτζιανίνο είναι από τα τυπικά μανιεριστικά δείγματα των πρώτων δεκαετιών του 16ου αιώνα. 
Στο έργο αυτό φαίνεται να συνυπάρχουν όλα τα χαρακτηριστικά του Mανιερισμού.
Η μορφή της Παναγίας με το μακρύ λαιμό, το μικρό κεφάλι και το κομψό χέρι με τα εκλεπτυσμένα δάχτυλα συγκεντρώνουν όλη τη χάρη και την κομψότητα του μανιεριστικού γούστου. ΄Ενα πλήθος Αγγέλων συσσωρεύεται στην αριστερή πλευρά του πίνακα.
Ο χώρος όπου διαδραματίζεται η σκηνή είναι ασαφής. Δεξιά το τοπίο ανοίγει απροσδιόριστο. Μια μακριά σειρά από κίονες χωρίς κιονόκρανα κάνει ακόμα πιο διφορούμενη τη σκηνή στην οποία βρίσκεται ένας προφήτης με ειλητάριο*. Το μέγεθός του δε μας βοηθάει να προσδιορίσουμε την απόστασή του από τις μορφές που βρίσκονται στο πρώτο επίπεδο. 
Αυτά τα χαρακτηριστικά του Μανιερισμού συνδέονται τόσο με την κρίση που εμφανίστηκε στην κοινωνική και πολιτική ζωή της εποχής (λεηλασία της Ρώμης, 1527) όσο και με την αβεβαιότητα των νέων καλλιτεχνών που έπρεπε, για να επιβληθούν, είτε να μιμηθούν είτε να υπερβούν σε δεινότητα και σχεδιαστική πρωτοτυπία τους μεγάλους δημιουργούς που είχαν προηγηθεί. 
Ο Μανιερισμός, ξεπερνώντας το κλασικό ύφος της Αναγέννησης, ήταν πρόθυμος να επιτρέψει νέες προσεγγίσεις στην τέχνη και καινούριους πειραματισμούς.
Η αναζήτηση του ανορθόδοξου και του ασυνήθιστου, καθώς και η δίψα για κάτι νέο και "φανταστικό" (μία τέχνη στηριγμένη στη φανταστική ιδέα και όχι στη μίμηση της φύσης: "fantastica idea non appogiata all imitazione") επικράτησαν στους  προβληματισμούς των καλλιτεχνών σε όλη την περιόδο μεταξύ του 1524 - 1600.

*Ειλητάριο: Μακρόστενη λωρίδα περγαμηνής, στις δύο όψεις της οποίας γραφόταν η Θεία Λειτουργία. 



Κυριακή 8 Μαρτίου 2015

Μανιερισμός

O Ηρακλής και ο Κένταυρος Νέσσος, 1599
Giambologna 1529-1608

πηγή:http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Giambologna-_Hercules_beating_Centaur_Nesso-Loggia_dei_Lanzi.jpg

Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2015

σκέψεις για το ελεύθερο σχέδιο


To μάθημα του Ελευθέρου Σχεδίου διδάσκεται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση προκειμένου ο μαθητής να αναπτύξει τη σχεδιαστική του δεξιότητα. Το ελεύθερο σχέδιο είναι απαραίτητο τόσο για   τις πολλαπλές του εφαρμογές στις Εικαστικές και στις Εφαρμοσμένες Τέχνες όσο  για την καλλιέργεια της αισθητικής  αντίληψης.

Το Ελεύθερο Σχέδιο είναι μαζί εργασία των χεριών αλλά και του νου.
Ο μαθητής ασκείται στην παρατήρηση, στη μέτρηση πραγματικών τρισδιάστατων αντικειμένων στο χώρο και στη μεταφορά τους στο χαρτί  πάνω στο οποίο σχεδιάζει. Με άλλα λόγια, εκπαιδεύεται να σχεδιάζει στο χαρτί του των δύο διαστάσεων, την τρισδιάστατη πραγματικότητα.

Παρατηρώντας, συγκρίνοντας και αξιολογώντας μορφές, σχέσεις, αποστάσεις και μεγέθη, ο μαθητής διαπιστώνει τη διαφορά ανάμεσα στο να σχεδιάζει κανείς αυτό που βλέπει στην πραγματικότητα και σε αυτό που ξέρει για την πραγματικότητα.

Η μεταφορά των τρισδιάστατων αντικειμένων στη δισδιάτατη επιφάνεια του χαρτιού σχεδίασης, υπακούει σε κανόνες μέτρησης, κλίμακας, σύνθεσης και τέλος πλαστικής απόδοσης μέσω της φωτοσκίασης. Αυτοί οι κανόνες και η πρακτική τους διδάσκονται, προκειμένου ο μαθητής να αποκτήσει τεχνική και οπτικό λεξιλόγιο που, όπως οι λέξεις μας βοηθούν να μιλάμε, θα τον βοηθήσουν να αποδώσει  σχεδιαστικά τις ιδέες του και τις εικαστικές του προτάσεις.

Η οπτική γλώσσα την οποία κατακτά γίνεται ένα εργαλείο όχι μόνο δυναμικό για μία επαγγελματική κατεύθυνση αλλά, κυρίως, ένα εργαλείο για τη ζωή, ένα εργαλείο ανάπτυξης της κριτικής σκέψης μέσα σε μία κοινωνία, στην οποία η εικόνα παίζει τον καθοριστικό ρόλο που όλοι αναγνωρίζουμε.
Βαθμιαία, ο μαθητής αποκτά προσωπικό τρόπο έκφρασης και προσωπική αίσθηση, καθώς στόχος είναι η ανάπτυξη του αισθητικού του κριτηρίου, μέσα από το οποίο θα κληθεί να δημιουργήσει.

Όταν δημιουργεί κανείς εικόνες έχει να προσέξει τις μορφές των πραγμάτων, αλλά ίσως ακόμα περισσότερο, έχει κανείς να αντιληφθεί τον εκφραστικό χαρακτήρα των μορφών, όχι μόνο στις μορφικές τους σχέσεις αλλά και σ’ ό,τι μεταδίδουν σαν συναίσθημα.

΄Ο,τι διαφοροποιεί το αισθητικά προχωρημένο άτομο από το απαίδευτο αισθητικά, είναι το γεγονός ότι το πρώτο έχει αναπτύξει αρχικά μια αισθητική στάση απέναντι σε συγκεκριμένες μορφές (π.χ. στερεά γεωμετρικά, μπουκάλια, φρούτα, γύψινα εκμαγεία, έργα τέχνης κ.ά.), που αργότερα μεταβάλλεται σε γενικευμένη εννοιολογική γνώση απέναντι σε μία ακόμη μεγαλύτερη ποικιλία μορφών.

Αυτή η πλευρά της γνώσης κρίνεται ως απολύτως απαραίτητη γιατί μέσα στη γνωσιοκρατική εκπαίδευση στην οποία διαμορφώνεται ο μαθητής, η ικανότητά του  να αντιλαμβάνεται αυτές τις ποιότητες δεν αναπτύσσεται. Κατά τη διάρκεια των σχολικών χρόνων η γλωσσική επικοινωνία υπερισχύει και η λειτουργική χρήση των μορφών αντικαθιστά την ερευνητική χρήση τους.

Η σπουδή του Ελευθέρου Σχεδίου και η εικαστική ελευθερία στην οποία στοχεύει, επαναφέρει την προσοχή του μαθητή στις ποιότητες καθ’ εαυτές, δίνοντάς του   τη δυνατότητα να  χρησιμοποίηση τον κόσμο σαν πηγή αισθητικής εμπειρίας. 

Αυτή η άποψη της μάθησης, μέσω της ελεύθερης καλλιτεχνικής δημιουργίας, αντιπροσωπεύει μια ειδική σχέση με τον κόσμο, αντιπροσωπεύει την ανάγκη για την καλλιέργεια εκείνη, που θα μπορούσε να ονομαστεί αισθητική στάση.

Μέσα από την αισθητική στάση το καλαισθητικό  πεδίο περιλαμβάνει όλο τον κόσμο. Η ζωή γίνεται  αισθητικό «αντικείμενο». Έτσι, από μία άποψη, αυτό που οι μαθητές  μαθαίνουν τελικά όταν σχεδιάζουν (διάβαζε: δημιουργούν), είναι ένας τρόπος να βλέπουν τη ζωή.  Μαθαίνουν να εκτιμούν την ποιότητα της εμπειρίας, που προέρχεται από τα γνωρίσματα των πραγμάτων με τα οποία έρχονται σε επαφή.

Απώτερος στόχος του μαθήματος είναι  η μέθεξη με την ποιότητα της εμπειρίας ώστε αυτή να γίνει στη συνέχεια η πηγή της δημιουργικής έκφρασης του μαθητή,  όχι μόνο γιατί αύριο θα γίνει ένας επαγγελματίας στο χώρο των εικαστικών ή των εφαρμοσμένων τεχνών, αλλά γιατί θα γίνει έτσι ένας ολοκληρωμένος άνθρωπος.


 ο.z.

Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2015

αποκατάσταση για το βιβλίο Ιστορίας της Τέχνης της Γ Λυκείου



14-01-15 Διδακτική Οδηγία του ΙΕΠ για το βιβλίο Ιστορία της Τέχνης Γ΄Λυκείου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
ypdvmth thumb other250 0Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΙΕΠ σε έκτακτη συνεδρίασή του με αφορμή το θέμα που δημιουργήθηκε για το χωρίο του βιβλίου της Γ΄ Λυκείου «Ιστορία της Τέχνης» που αναφέρεται στα γλυπτά του Παρθενώνα εξέδωσε διδακτική οδηγία σύμφωνα με την οποία συνιστάται στους διδάσκοντες να διευκρινίσουν το σημείο αυτό του βιβλίου κατά τη διδασκαλία με περισσότερες πληροφορίες και να αξιοποιήσουν, στο πλαίσιο της διαθεματικής διδασκαλίας, το σχετικό διδακτικό υλικό του σχολικού βιβλίου ¨΄Εκφραση- Έκθεση» της Γ΄Γενικού Λυκείου, το οποίο διδάσκονται όλοι οι μαθητές.
Συγκεκριμένα η διδακτική οδηγία σύμφωνα με τα πρακτικά του Δ.Σ του ΙΕΠ έχει ως εξής:
Διδακτική οδηγία σχετικά με αναφορά στα γλυπτά του Παρθενώνα που περιέχεται στο βιβλίο «Ιστορία της Τέχνης» της Γ΄ Γενικού Λυκείου (σελ. 190).
Ο Πρόεδρος ενημερώνει τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ότι ο Προϊστάμενος του Γραφείου Έρευνας Σχεδιασμού & Εφαρμογών Β΄ κ. Παύλος Μάραντος, έχει καταθέσει προς έγκριση την παρακάτω εισήγηση (αρ. πρωτ. Δ.Σ.: 105 /13-01-2015):
«Στο σχολικό βιβλίο «Ιστορία της Τέχνης» της Γ΄ Γενικού Λυκείου (σελ. 190) γίνεται λόγος στην αρχαία ελληνική γλυπτική και στον βαθμό που αυτή επηρέασε τις αισθητικές αντιλήψεις της Ευρώπης τον 18ο και τον 19ο αιώνα. Η φράση που γράφεται εκεί: « Όμως με τη μεταφορά των μαρμάρων του Παρθενώνα στην Αγγλία από τον λόρδο Έλγιν το 1806...», ενδέχεται να δημιουργήσει παρανοήσεις, καθώς, όπως γνωρίζουμε, δεν πρόκειται απλώς για μεταφορά των γλυπτών στην Αγγλία αλλά για βίαιη απόσπασή τους από το μνημείο του Παρθενώνα, του οποίου αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα. Είναι σαφές ότι η σχετική ενότητα του ανωτέρω σχολικού βιβλίου δεν έχει ως στόχο να δώσει λεπτομερείς πληροφορίες για τον τρόπο απόσπασης των γλυπτών από τον Έλγιν και για τη λεηλασία του μνημείου, αλλά να παρουσιάσει την επίδραση που άσκησε στους ευρωπαίους η ελληνική τέχνη και τον θαυμασμό τους απέναντι σε αυτήν. Ωστόσο, συνιστάται στους διδάσκοντες να διευκρινίσουν το σημείο αυτό, κατά τη διδασκαλία, με περισσότερες πληροφορίες και να αξιοποιήσουν, στο πλαίσιο της διαθεματικής διδασκαλίας, το σχετικό διδακτικό υλικό που περιέχεται στις σελίδες 138-149 του σχολικού βιβλίου «Έκφραση -Έκθεση» της Γ΄ Γενικού Λυκείου, το οποίο διδάσκονται όλοι οι μαθητές. Στις εν λόγω σελίδες δίνονται: εικόνες με λεπτομέρειες των γλυπτών του Παρθενώνα (από τη ζωφόρο, τα αετώματα, τις μετόπες), δημοσιογραφικό υλικό από τον ημερήσιο τύπο που αναφέρεται στο θέμα της βίαιης απόσπασης και απομάκρυνσης των γλυπτών από το μνημείο, ένα σχετικό ποίημα της Κικής Δημουλά από την ποιητική συλλογή «Έρεβος», συνέντευξη του Νικ Φίλντινγκ, δημοσιογράφου της εφημερίδας «Mail of Sunday», με τίτλο «Να επιστραφούν στην Ελλάδα», ένα κείμενο που αναφέρεται στη σχέση Μνημείων και Εκπαίδευσης και στη συμβολή των Δασκάλων στην ευαισθητοποίηση των μαθητών πάνω σε θέματα σχετικά με την πολιτιστική μας κληρονομιά και τέλος ένα δημοσιογραφικό κείμενο από τον ημερήσιο τύπο που αναφέρεται στο πρόγραμμα με τον τίτλο «Το σχολείο υιοθετεί ένα μνημείο». Συνιστάται, επίσης, οι μαθητές να αναζητήσουν επιπρόσθετα στοιχεία (κείμενα, συνεντεύξεις, οπτικοακουστικό υλικό κ.λπ.), και να υποστηρίξουν τεκμηριωμένα την άποψη ότι τα γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να επιστραφούν στη χώρα μας. Έτσι, θα αποκλεισθεί ενδεχόμενη περίπτωση στρέβλωσης των πραγματικών γεγονότων εξαιτίας της παραπάνω φράσης που περιέχεται στο βιβλίο «Ιστορία της Τέχνης», και θα υπάρξει πολύπλευρη ενημέρωση επί του θέματος και ευαισθητοποίηση των μαθητών σχετικά με την προστασία των πολιτιστικών μας αγαθών, που δεν ανήκουν μόνο στη χώρα μας αλλά στην ανθρωπότητα ολόκληρη».

Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2015

ρέκβιεμ για την Ιστορία της Τέχνης της Γ΄Λυκείου

Δέκα χρόνια μετά, οι πολιτικοί μας, διάβασαν το βιβλίο της Ιστορίας της Τέχνης της Γ΄Λυκείου!
Δεν έχει σημασία που το ψέγουν, σημασία έχει που το διάβασαν!


Το βιβλίο ιστορία της τέχνης Γ΄Λυκείου είναι άρτιο, πέρασε από όλες τις αξιολογήσεις και τέλος πάντων, δεν του άξιζε να έχει αυτόν τον επικήδειο. Δεν του άξιζε να πέσει στην αρένα των πολιτικών μονομάχων.

Ο σκοπός όλης της συζήτησης ήταν να καταφέρουμε να παραμείνει το μάθημα της Ιστορίας της Τέχνης στην Εκπαίδευση. Αν δεν άρεσε το βιβλίο μας ας γραφόταν άλλο. 

Το θέμα είναι ότι φεύγει το μάθημα της Ιστορίας της Τέχνης από την Εκπαίδευση.

Ο νοών νοείτω.

Για το χρονικό της διεκδίκησης των γλυπτών του Παρθενώνα δείτε την επίσημη σελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού εδώ


Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2015

Διδακτική των Εικαστικών


Κατά το σχολικό έτος 2013-14 

στο σεμινάριο εξ αποστάσεως με τίτλο

 

"Ψηφιακές εφαρμογές και εργαλεία στη διδακτική των Εικαστικών μαθημάτων"


δημιουργήθηκε ένα σημαντικό διδακτικό υλικό το οποίο βρίσκεται αναρτημένο, 

με την ευγενική παραχώρηση των συμμετεχόντων, 

στην ιστοσελίδα



Το υλικό μπορείτε να το επισκεφθείτε και να το αξιοποιήσετε



το σεμινάριο σχεδίασε ο Α. Κωστόπουλος, Εικαστικός-Εκπαιδευτικός 
την παρακολούθηση των εργασιών έκαναν ο Α. Κωστόπουλος και ο Ι. Κάτσενος,Φυσικός M.Sc.-Εκπαιδευτικός
την επιμέλεια είχε η γράφουσα, ως Σχολική Σύμβουλος

Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2015

Αναφορά στη Guernica απο τους μαθητές της Γ΄ Τάξης

 Παρουσίαση εργασιών  της Γ ταξης στο 2ο Γυμνασιο Πευκης.
Ο διάλογος αναπτύχθηκε μεταξύ των μαθητών και του έργου του Πικάσο GUERNICA
Απο την Εικαστικό-Εκπαιδευτικό Μαρία Καρασαββίδου.